Het verhaal van Anton & Joke

Fysiek is er nog niets mis met Anton Fennema en Joke Bartelds. Toch hebben zij onlangs van Antons voormalige dierenartsenpraktijk een schitterende meergeneratiewoning met een levensloopbestendig woongedeelte laten maken. Joke heeft als wijkziekenverzorgende namelijk al vele schrijnende gevallen voorbij zien komen. “Je moet toch echt zelf voorkomen dat je in een gevaarlijke leefsituatie komt”, zegt ze.

‘Een vriend van ons had na een motorongeluk onze badkamer nodig om te kunnen douchen.’

Zorg voor elkaar

De woning van Anton en Joke bestaat feitelijk uit twee aparte woningen met ieder een eigen adres, maar van binnenuit zijn ze met elkaar verbonden door twee deuren. De eerste woning bestaat uit een woonkamer, badkamer en vijf slaapkamers op de eerste etage, plus een woonkeuken en tuin op de benedenverdieping. In de toekomst zou hier dus met gemak een gezin met kinderen kunnen wonen, maar op dit moment wonen Anton en Joke er zelf. De woning op de benedenverdieping heeft een eigen ingang, badkamer, slaapkamer, keuken en woongedeelte en is volledig levensloopbestendig gemaakt. Joke: “Hier kunnen wij in de toekomst wonen en als wij overlijden, verkopen onze kinderen deze woning weer door als meergeneratiewoning. Een gezin met kinderen kan dan in het ene deel wonen en hun ouders in het levensloopbestendige deel. Iedereen zorgt dan een beetje voor elkaar. Wij denken namelijk dat dat de toekomst gaat zijn.”

In de levensloopbestendige en gelijkvloerse woning is over alles tot in de puntjes nagedacht. Een prachtig voorbeeld is de keuken. “De keuken kan – inclusief bovenkastjes – omhoog en omlaag”, vertelt Joke. “Zo kun je er gemakkelijk met een rolstoel of rollator onder. Er zitten geen kastjes onder het aanrecht en de wasbak is ondiep en geïsoleerd, zodat je je benen niet brandt. De magnetron is op ooghoogte en we hebben een elektrische kookplaat. Er is op dit moment maar één keukenboer die dit soort keukens levert. Een gat in de markt, lijkt me.”

Ook in de ruime badkamer klopt alles. Er ligt speksteen op de grond, omdat speksteen stroever wordt wanneer het nat is. De twee wasbakken gaan elektrisch omhoog en omlaag en hebben een uittrekbare douchekop. Naast de inloopdouche hangt een heater, ‘want als iemand anders je afdroogt, gaat dat altijd zo langzaam’, aldus Joke. De badkamer is inmiddels zelfs al gebruikt, vertelt Anton. “Een vriend van ons kon na een motorongeluk niet naar de badkamer in zijn eigen eengezinswoning. Tijdens zijn herstel bracht zijn vrouw hem hier in de rolstoel om hem te douchen. Hij heeft zes weken in zijn woonkamer geslapen. Onze badkamer was voor hem dus echt een uitkomst.”

‘Als je op je 60e besluit om in je eengezinswoning te blijven, dan moet je op je 75e niet piepen dat je de badkamer niet meer in kunt.’

Creëer ruimte

Hoewel Anton en Joke behoorlijk hebben geïnvesteerd in hun levensloopbestendige woning, benadrukt Joke dat de belangrijkste aanpassingen geen geld kosten. “Ruimte creëren, dat is één van de meest essentiële dingen”, zegt ze. “Kritisch naar je eigen huis kijken en bedenken wat je weg kunt gooien. Het allerbelangrijkste is namelijk dat jij veilig door je eigen huis kunt lopen. Haal gevaarlijke tafels weg of maak ze kleiner. Stel dat je een rollator nodig hebt, haal dan een keukenkastje weg onder het aanrecht, zodat je zelf je handen kunt wassen. Kleedjes zijn ook zo levensgevaarlijk. Doe eens een kleedje weg, dat kost niks en het maakt je huis zoveel veiliger. Uiteindelijk centreert je leven zich steeds meer in je eigen huis als je ouder wordt. Uit relatief kleine aanpassingen haal je zoveel wooncomfort. Als je al die uren in je eigen huis verblijft, zorg er dan in elk geval voor dat het daar comfortabel is.”

“Het is best mogelijk om in je eengezinswoning te blijven wonen, maar je moet daar wel over nadenken”, vervolgt Joke. “Tegenwoordig krijg je van de gemeente niet zomaar meer subsidie voor een traplift. Die zegt heel terecht: je wist dat je oud werd. Je had er ook voor kunnen kiezen om te verhuizen. Mensen zeggen vaak dat ze geen keuze hebben, maar dat is niet waar. Je moet die keuze alleen zien en hem op tijd maken. En als je op je 60e besluit om in je eengezinswoning te blijven, dan moet je op je 75e niet piepen dat je de badkamer niet meer in kunt. Dat klinkt misschien hard, maar dat is eigenlijk logisch.” Anton vult aan: “Als je de aanpassingen eenmaal nodig hebt, dan heb je de energie niet meer om een verbouwing te laten doen. Loop je tegen de 80, dan overzie je dat allemaal niet meer.”

‘Wanneer je niet meer zelfstandig naar het toilet kunt, neem dan een armbeugel en trek jezelf niet aan een wastafeltje omhoog.’

Angst voor ouderdom

Veel enthousiaste reacties op hun meergeneratiewoning krijgen Anton en Joke nog niet. Anton: “Vrienden zeggen: ‘Waar ben je nou mee bezig, zonde van het geld’. Het lijkt wel alsof mensen er niet aan willen denken dat ze oud en gebrekkig worden. Die angst voor ouderdom is voor ons geen issue, het is Jokes dagelijkse werk. Kijk, als je 50 of 60 bent en je gaat nog een keer verbouwen, dan zou je wel gek zijn als je er geen rekening mee houdt dat je ouder wordt. Want ook op je 55e kun je al een hersenbloeding krijgen en in een rolstoel terecht komen. Ik ken toevallig iemand die dat is overkomen, het is zo gebeurd. We zien trouwens ook vaak dat mensen gelijkvloers gaan wonen en denken: ‘Nu is het allemaal geregeld.’ Maar een gelijkvloerse woning is niet meteen een aangepaste woning. Veel mensen vergeten dat.”

“Ga voor veiligheid”, benadrukt Joke. “En veiligheid is voor iedereen anders. Wanneer je niet meer zelfstandig naar het toilet kunt, neem dan een armbeugel en trek jezelf niet aan een wastafeltje omhoog. Als je niet meer stabiel loopt, haal dat vloerkleedje dan weg. En een reling langs de muur kan voor iemand zomaar de oplossing te zijn om veiliger te lopen. Aanpassingen zijn zo individueel. Een huis moet toch bewoonbaar gemaakt worden, dus doe het dan goed. En je kunt echt een heleboel aanpassen in je eigen huis, maar je moet wel op tijd beginnen.”

Meer foto’s

Klik op onderstaande afbeelding om alle foto’s van de woning en woningaanpassingen van Anton en Joke te bekijken. 

Wat kunt u nu doen?